Τα συμπτώματα τροφοπενίας που είναι ορατά από τον ελαιοπαραγωγό στον ελαιώνα
Επιστημονικά, αυτή η διαδικασία ονομάζεται μακροσκοπική παρατήρηση. Πρόκειται για μια οπτική επιθεώρηση των ελαιόδεντρων, όπου με προσεκτική παρατήρηση των φύλλων, βλαστών και καρπών, ο παραγωγός μπορεί να αναγνωρίσει άμεσα σημάδια έλλειψης θρεπτικών στοιχείων. Η μέθοδος αυτή επιτρέπει την διάγνωση προβλημάτων και συμβάλλει στη λήψη σωστών αποφάσεων για τη διατήρηση της υγείας και της παραγωγικότητας του ελαιώνα. Ποια όμως σημάδια αντιστοιχούν σε κάθε έλλειψη θρεπτικού;
Έλλειψη αζώτου (Ν)
Το άζωτο είναι εξαιρετικά σημαντικό για την ελιά αφού ευνοεί την βλάστηση την διαφοροποίηση των οφθαλμών και την παραγωγή τέλειων άνθεων, ενώ επηρεάζει και την καρπόδεση , την παραγωγή και την επετειοφορία. H έλλειψη του εμφανίζεται πρώτα στα νεαρά φύλλα. Τα βασικά συμπτώματα έλλειψης N είναι:
- Μικρά φύλλα και αργή βλάστηση
- Γενική καχεξία του δέντρου
- Πρόωρη φυλλόπτωση και χλωρωτικά φύλλα
Έλλειψη φωσφόρου (P)
Αν και ο φώσφορος θεωρείται λιγότερο σημαντικός για τις δενδρώδεις καλλιέργειες λόγω του μεγάλου όγκου του ριζικού τους συστήματος κάτι τέτοιο δεν ισχύει για τα ελληνικά δεδομένα καθώς τροφοπενίες φωσφόρου εμφανίζονται αρκετά συχνά σε ασβεστολιθικά εδάφη, όπως τα δικά μας. Ο P ευνοεί την αύξηση της ρίζας στα νεαρά ελαιόδενδρα ενώ εμπλέκεται και στην καρπόδεση. Τα βασικά σημάδια έλλειψης του είναι :
- Γενικά μικρή και λεπτή βλάστηση
- Χλωρωτικά και μικρά φύλλα κυρίως στη νέα βλάστηση
- Διάστικτη χλώρωση και ερυθρή απόχρωση φύλλων.
- Νεκρώσεις στην κορυφή των βλαστών
Έλλειψη καλίου (Κ)
Το κάλιο είναι σημαντικό για τα ελαιόδενδρα αφού συνεισφέρει στην παραγωγή και στην ανάπτυξη του καρπού ως προς το βάρος και ως προς την ελαιοπεριεκτικότητα. Επίσης, προσδίδει ανθεκτικότητα στο κυκλοκόνιο και άλλες ασθένειες αλλά και ανθεκτικότητα στη ξηρασία και στον παγετό. Τα κύρια συμπτώματα της έλλειψης του είναι:
- Ιδιάζουσα χλώρωση της νέας βλάστησης τοφθινόπωρο και στα κατώτερα φύλλα ξήρανση κορυφής του φύλλου
- Έντονη μικροφυλλία
- Περιορισμός της βλάστησης πρώϊμη φυλλόπτωση
- Ξήρανση κλάδων
- Μικροί καρποί μείωση της παραγωγής
Έλλειψη βορίου (Β)
Το βόριο παίζει κρίσιμο ρόλο στην καρπόδεση και την ομαλή ανάπτυξη του δέντρου καθώς επηρεάζει την μεταφορά ασβεστίου και υδατανθράκων στο δένδρο. Τα κυριότερα σημάδια έλλειψης του είναι τα ακόλουθα:
- Πληθώρα ξηρών κλαδίσκων και εμφάνιση πολλών πλαγίων βλαστών
- Χλώρωση και ξήρανση των κορυφαίων τμημάτων των φύλλων
- Μικροφυλλία και παραμορφώσεις στα φύλλα των καρπών
- Μείωση της καρποφορίας με φαινόμενα όπως το “monkey face” στους καρπούς (καφέ βυθισμένες περιοχές)
Έλλειψη ψευδαργύρου (Zn)
Ο ψευδάργυρος είναι σημαντικός για τη σύνθεση αυξίνης στην ελιά. Βοηθά στην ανάπτυξη μεγαλύτερων μεσογονάτιων διαστημάτων, αποτρέπει την πρώιμη πτώση των φύλλων και συνεισφέρει γενικότερα σε εύρωστα δέντρα. Το κύριο σύμπτωμα έλλειψης του είναι η ανάπτυξη μικρών φύλλων που πολλές φορές σχηματίζουν ροζέτες στην κορυφή των κλάδων.
Έλλειψη σιδήρου (Fe)
Ο σίδηρος είναι σημαντικός σε διάφορα ένζυμα ενώ αποτρέπει την πρώιμη πτώση των φύλλων και προσφέρει μια πιο υγιή και πράσινη εμφάνιση των ελαιόδεντρων. Η τροφοπενία του εμφανίζεται πρώτα στα νεαρά φύλλα ως χλώρωση με έντονα τα νεύρα των φύλλων.
Με την τακτική μακροσκοπική παρατήρηση, μπορείτε να εντοπίσετε τυχόν ανωμαλίες στα ελαιόδεντρα σας που υποδεικνύουν έλλειψη θρεπτικών στοιχείων. Βέβαια να σημειωθεί πως συγκρινόμενες με άλλα δέντρα οι τροφοπενίες της ελιάς είναι συχνά αφανείς με γυμνό μάτι, έτσι ο συνδυασμός αυτής της μεθόδου με την εξειδικευμένη συμβουλευτική από έναν γεωπόνο και την περιοδική ανάλυση του εδάφους – τουλάχιστον κάθε λίγα χρόνια ή ιδανικά κάθε έτος –αποτελεί το κλειδί για τη διατήρηση της υγείας των δέντρων και την επίτευξη υψηλής απόδοσης. Δίνοντας προσοχή στα μικρά σημάδια, διασφαλίζετε την ποιότητα και την απόδοση του ελαιώνα σας.
Οι εικόνες παραχωρήθηκαν από τον κύριο Πέτρο Ρούσσο, καθηγητή Δενδροκομίας, Διευθυντή του Εργαστηρίου Δενδροκομίας του ΓΠΑ και ιδρυτικού μέλους της 4Ε.